In dit artikel leggen we uit hoe de zogenaamde "Defrost Trap" werkt en, belangrijker nog, waar je op moet letten bij de aanschaf om te voorkomen dat je energierekening onnodig stijgt.
De Paradox: Waarom 2°C "zwaarder" is dan -10°C
Het klinkt onlogisch: hoe kan een apparaat meer moeite hebben met 2°C dan met -10°C? Het geheim zit hem in de luchtvochtigheid.
Een warmtepomp haalt energie uit de buitenlucht. Bij 2°C kan de lucht in absolute zin veel meer waterdamp vasthouden dan bij -10°C. Als het buiten mistig of regenachtig is, zit de lucht boordevol vocht. Wanneer deze vochtige lucht door de buitenunit van je warmtepomp wordt gezogen, koelt deze af en condenseert het vocht direct op de lamellen. Omdat de temperatuur van de verdamper (het rooster buiten) onder het vriespunt ligt, verandert dit vocht razendsnel in een dikke laag ijs.
Bij -10°C is de lucht gortdroog. Er zit nauwelijks vocht in de lucht om vast te vriezen. De warmtepomp kan urenlang ongestoord draaien zonder dat er ijsvorming optreedt.
Figuur 1: Warme lucht (+2°C) bevat meer vocht dan koude lucht (-10°C), wat leidt tot snellere ijsvorming.
De "Defrost Trap": Een energievreter
Zodra de buitenunit dichtvriest, kan hij geen warmte meer uit de lucht halen. De warmtepomp moet dan stoppen met het verwarmen van je huis en start een ontdooicyclus (defrost). Hierbij draait de werking tijdelijk om: de warmtepomp wordt een airco. Hij haalt warmte uit je huis (of uit een buffervat) om het ijs op de buitenunit te smelten.
In het kritieke temperatuurgebied van 0°C tot 5°C met hoge luchtvochtigheid kan dit proces zich elke 45 tot 60 minuten herhalen. Dit zorgt voor drie problemen:
- Hoger stroomverbruik: Ontdooien kost energie die niet naar je verwarming gaat.
- Schommelende temperaturen: Tijdens het ontdooien wordt er geen warmte geleverd, wat soms voelt als "koude tocht" of afkoelende radiatoren.
- Slijtage: Het continu starten en stoppen (pendelen) is zwaarder voor de compressor dan continu draaien.
Figuur 2: De vicieuze cirkel van verwarmen, ijsvorming en energieverslindend ontdooien (De Defrost Trap).
Koopgids: Waar moet je op letten?
Wil je een warmtepomp die goed omgaat met het Nederlandse klimaat? Stel je installateur dan de volgende vragen:
1. Kijk naar de SCOP, niet alleen de COP
In folders zie je vaak de COP (Coefficient of Performance) bij een specifieke temperatuur, bijvoorbeeld +7°C. Dit is een momentopname. Vraag naar de SCOP (Seasonal COP). Dit getal houdt rekening met het hele stookseizoen, inclusief die lastige dagen met kwakkelweer. Een hogere SCOP betekent dat de machine efficiënter omgaat met wisselende omstandigheden.
2. Hoe ver kan de warmtepomp terugmoduleren?
Een warmtepomp die "te groot" is voor je huis, zal bij 2°C (wanneer je minder warmte nodig hebt dan bij -10°C) snel gaan pendelen: aan, uit, aan, uit. Kies een warmtepomp met een laag minimum vermogen. Als een 8kW warmtepomp terug kan moduleren naar 1.5kW, kan hij rustig blijven draaien zonder steeds uit te slaan, wat ijsvorming vermindert en comfort verhoogt.
3. Is een buffervat nodig?
Bij sommige installaties is een buffervat aan te raden. Dit is een vat met extra water dat als batterij fungeert. Tijdens een ontdooicyclus haalt de warmtepomp de energie uit dit vat in plaats van uit je vloerverwarming. Dit voorkomt dat je vloer afkoelt en zorgt dat de ontdooiing sneller verloopt.
4. Slimme ontdooiregeling
Vraag hoe de warmtepomp bepaalt wanneer hij moet ontdooien. Goedkopere modellen werken vaak met een timer (bijv. elke 60 minuten als het koud is), zelfs als er geen ijs is. Modernere systemen gebruiken sensoren (Demand Defrost) die meten of er echt ijs ligt. Dit scheelt onnodige onderbrekingen en energie.
Conclusie
Laat je niet blindstaren op prestaties bij extreme vrieskou die in Nederland zelden voorkomt. Een warmtepomp moet vooral excelleren tijdens de grijze, vochtige dagen tussen 0 en 5 graden. Door te letten op een goede SCOP, het juiste vermogen en een slimme installatie, voorkom je dat je in de "Defrost Trap" trapt.
Direct advies op maat?
Wilt u weten welke warmtepomp het beste presteert in uw situatie? Vraag vandaag nog een vrijblijvend adviesgesprek aan.